Museumhaven Spakenburg - Nieuws

Behoud de botter In de hoogtijdagen van vissersdorp Spakenburg, we hebben het over 1920, dobberden er maar liefst 209 botters in de haven. Karakteristieke platbodems, gemaakt om de woelige Zuiderzee te bedwingen. Vandaag werkt een stichting met man en macht om de restanten van deze bottervloot te redden van de ondergang. BU33. Zo heet de tweede en jongste botter die Stichting Behoud Museumhaven Spakenburg in bezit heeft. ‘Gebouwd in 1904, in Huizen,’ vertelt bestuurslid Zacharias van Diermen. ‘Hiervoor was het schip dertig jaar lang van een particulier. Toen deze ernstig ziek werd, dreigde Spakenburg de botter te verliezen. Er waren kapers op de kust. Of nou ja, kópers, van buiten het dorp. Gelukkig kregen we het schip toch in handen, en met steun van het K.F. Hein Fonds en het Prins Bernhard Cultuurfonds konden we het gaan restaureren. De botter was in slechte staat. We voorzagen een ton aan kosten.’ Dat er veel aan moest gebeuren, bleek geen slechte inschatting te zijn. Vlak voordat de restauratie startte, zonk de BU33 als een steen naar de bodem van de haven.Botter aan lager wal Zacharias stamt direct af van de bottervissers die eens allesbepalend waren in het dorp. Zijn pa viste en beheerde botters. En wanneer hij maar even vrij had, trok de jonge Zacharias er mee op uit. ‘Varen, de schepen onderhouden, fuiken zetten, noem maar op. Ik vond het prachtig. En dat vind ik nog steeds.’ Door zijn kennis en enthousiasme werd hij direct benaderd toen er in 2017 een stichting werd opgericht om de botters van Spakenburg te beschermen. ‘Met veel aandacht, van restauratie tot gebruik en onderhoud, houden we onze botters, onze museumhaven en onze unieke geschiedenis in leven.’ Dit initiatief was hard nodig. Door de afsluiting van de Zuiderzee in 1932 en de inpoldering na de Tweede Wereldoorlog, was het grotendeels gedaan met de visserij. In de zestiger en zeventiger jaren kochten vooral studenten botters op. ‘Om er lekker goedkoop mee te recreëren. Na een aantal jaren waren die schepen uitgewoond, en belandden op het botterskerkhof. Of ze werden doorverkocht. De haven uit, weg.’ Twintig ton rond Terug naar de gezonken BU33. Om in scheepstermen te blijven: er was geen man over boord. ‘Integendeel zelfs’, vertelt Zacharias. ‘Het hele voorval trok veel aandacht van de pers, waarmee de stichting in zeker zin extra wind in de zeilen kreeg.’ De botter werd opgevist en naar Nieuwboer gesleept, de oudste botterwerf van het land. Al snel ging daar fase één van de restauratie van start: de gehele buitenkant vernieuwen. ‘Niet eenvoudig’, verzekert Zacharias. Een botter bestaat uit eikenhout. Twintig ton in totaal. ‘En er zit geen rechte lat bij. Het krommen van het hout gebeurt boven vuur. De eikenhouten delen worden aan één kant natgemaakt, en door de hitte trekken ze dan krom.’ Dit soort werk vormt een belangrijke speerpunt van de stichting: zorgen dat het ambacht bewaard blijft. Een veertigtal vrijwilligers is betrokken bij de restauratie om deze eeuwenoude technieken te leren en door te geven. Alle moeite waard Na de buitenkant is het geraamte van de botter aan de beurt. Spanten, liggers en zitters vormen wederom een ambachtelijke uitdaging van formaat. Maar het is alle moeite waard, vindt Zacharias. ‘Een botter is varend erfgoed; een drijvend monument. Met deze authentieke schepen houden we het aangezicht van onze historische haven in stand. En als dit exemplaar in ere is hersteld, is hij niet alleen mooi om naar te kijken. We gaan er rondvaarten mee houden en doen er alles aan om de kennis te bewaren. Vooral voor de jeugd is dit belangrijk, voegt Zacharias toe. ‘We willen toch dat bottervirus op ze overbrengen.’

De HK 10 is het afgelopen seizoen intensief door de vrijwilligers gebruikt als opleidingsschip wat heeft geresulteerd in 11 opstappers en 4 nieuwe schippers. Door de vele lekkages en de versleten aandrijfas was restauratie dringend nodig.

Voor deze restauratie geeft het KF Heinfonds €7500 aan subsidie en er is nog een restant van de subsidie van de eerste fase van €840 van de subsidie van het Bernhard Cultuurfonds.
Rut Heinen die de leiding heeft over het project en zelf meewerkt, vertelde wat er allemaal moet gebeuren.

Nog geen euro coronasteun uitbetaald: Bunschotense botterschippers hebben het zwaar


De historische museumhaven van Bunschoten-Spakenburg wacht nog steeds op de financiële coronasteun vanuit het Rijk. Eind augustus maakte cultuurminister Ingrid van Engelshoven bekend 15 miljoen euro uit te trekken voor varend erfgoed in Nederland, maar daarvan is nog niets uitgegeven. "Er gaan er een paar hartstikke lek", stelt Marc Schoonebeek, voorzitter van de Stichting Behoud Museumhaven Spakenburg (SBMS).
Veel geld hebben de botterschippers dit jaar niet kunnen verdienen. Door de coronamaatregelen lagen de boten maandenlang stil en toen de schepen weer tochten mochten maken, was een groot deel van het vaarseizoen al voorbij. "En wat dacht je van evenementen?", benadrukt Schoonebeek.

Op zaterdagochtend 14 november is door Bert Hopman namens Stichting Behoud Museumhaven Spakenburg een cheque uitgereikt van ruim 16000 euro aan de schippers van o.a. de botters BU9, BU2, HK8 en de BU210.
 
Deze aanmoedigingsbijdrage is een tegemoetkoming in de te maken kosten ten behoeve van het onderhoud van dit varend erfgoed. Bert, het nieuwe bestuurslid van de stichting,met Marketing en Communicatie in de portefeuille, geeft aan dat de stichting ook in deze moeilijke tijd al het mogelijke doet om de haven van Spakenburg, gevuld met historische schepen te behouden voor de toekomst. Dit is natuurlijk niet mogelijk zonder de hulp van onze sponsors en vrijwilligers.

Wil jij bijdragen aan het behoud van Museumhaven Spakenburg en haar botters? Kun je goed coördineren, structureren en communiceren? Dan wordt het tijd om eens kennis te komen maken onder het genot van een kopje koffie!
Stichting Behoud Museumhaven Spakenburg (SBMS) heeft enkele jaren geleden het botter -opstap-plan opgestart. Dit als laagdrempelige manier voor lokale mensen en bezoekers om kennis te maken met de
Museumhaven Spakenburg en zijn fenomenale botters!

Aanmoedigingsbijdrage SBMS van € 2.000,- voor restauratie BU 5.

Op zaterdagochtend 28 december is door Zacharias van Diermen namens Stichting Behoud Museumhaven Spakenburg (SBMS) de eerste aanmoedigingsbijdrage overhandigd.
Onder toeziend oog van een aantal vrijwilligers en bestuursleden had Jaap Koelewijn, eigenaar van de in 1889 te Spakenburg gebouwde botter BU 5, de primeur om als eerste botereigenaar een cheque van € 2.000,- in ontvangst nemen.
In de afgelopen maanden heeft Jaap Koelewijn de nodige restauratiewerkzaamheden uitgevoerd aan zijn botter, zodat die er op verschillende onderdelen weer als nieuw uitziet. De aanmoedigingsbijdrage is een mooie tegemoetkoming in de gemaakte kosten van de restauratie aan de BU 5.

De in 1885 te Hasselt gebouwde houten botter HK10 kwam in mei 2018 als eerste botter in bezit van Stichting Behoud Museumhaven Spakenburg. Het schip is 12,50 meter lang, 4,20 meter breed en heeft een diepgang van 0,8 meter. Recent schreven wij al uitgebreid over de restauratie van de BU33. Deze botter is recent door burgemeester Van de Groep weer te water gelaten met een geheel nieuwe “huid”. Om de HK10 weer in een goede conditie te krijgen, is net als bij de BU33, groot onderhoud noodzakelijk.

Het Prins Bernhard Cultuurfonds is benaderd voor subsidie. Begin april 2019 viel de bevestiging op de mat met daarin de toekenning van een mooie subsidie!

De Stichting Behoud Museumhaven Spakenburg (SBMS) bezit momenteel twee botters, te weten de HK10 en de BU33.
De HK10 werd afgelopen jaar niet alleen al regelmatig ingezet voor het botteropstappen, maar ook bij andere grootse evenementen in vissersplaatsen langs de Randmeren.
Tevens was zij opleidingsschip voor de groepen bottervrijwilligers van 2018 en 2019.
(Volgend jaar wordt daar ook de BU33 voor ingezet).

Dit voorjaar is er (weliswaar wat later dan vorig seizoen) een tweede groep vrijwilligers gestart met theorielessen in de Rode Loods. Hierbij werd tijdens de opleiding (door Bram Korpádi en Marian Erkelens Korpádi) gebruik gemaakt van het handboek vol informatie en lesstof. Ook foto’s en filmbeelden werden ingezet als lesmateriaal. Jeroen Ros heeft een avond gevuld met een rondleiding en informatie over de Scheepstimmerwerf. Tim van Halteren gaat binnenkort lesgeven in het knopen en splitsen van touw en Henk van Dorst gaat de vaarregels uitleggen. Oud-vissers zijn een avond te gast geweest met verhalen over hun visserijverleden. Zo was er een breed, gevarieerd lesaanbod.

Stichting Behoud Museumhaven is in het bezit van twee botters, te weten de HK 10 en de BU 33. Velen zullen zich met name deze laatste botter herinneren. In de nacht van 4 op 5 mei 2019 is deze 115 jaar oude botter gezonken in de haven van Spakenburg.

De in Huizen gebouwde botter BU33 is sinds november 2018 - na ruim 30 jaar in particulier eigendom geweest te zijn - in bezit van Stichting Behoud Museumhaven Spakenburg. 
Het schip is 13,65m lang, 4,40m breed en heeft een diepgang van 0,9m. Om het schip weer in een goede conditie te krijgen is groot onderhoud meer dan noodzakelijk.

Het Prins Bernhard Cultuurfonds is benaderd voor subsidie. Begin april 2019 viel de bevestiging op de mat met daarin de toekenning van een mooie subsidie! Na de Zuidwalwedstrijden zou gestart worden met de eerste fase van de restauratie.

Citymanager Paul Hoogermolen overhandigde vanmiddag bij Museumhaven Spakenburg de eerste goodiebags aan opstappers uit Canada.
In de goodiebag zit toeristische informatie over Spakenburg plus presentjes van lokale ondernemers.
Iedereen die de komende tijd een vaartochtje met een botter boekt via www.museumhavenspakenburg.nl/nl/bottertocht krijgt zo'n leuk gevuld promo tasje.

Wanneer maak jij zo'n ontspannende bottertocht?

#vaartocht #botter #goodiebag #spakenburg #museumhaven

 

Haringparty Spakenburg

Prachtige opbrengst voor het eerste vaatje nieuwe haring, bestemd voor de Stichting Behoud Museumhaven Spakenburg tijdens de Nationale Haringdag in Spakenburg 12 juni 2019

Na een uitgebreid, ontbijtbuffet in een supergrote tent op het Spuiplein (verzorgd door Restaurant de Mandemaaker) kregen de botterschippers groepen gasten toegewezen. Met elkaar liepen ze naar de botters waarop ze de wedstrijd zouden gaan meezeilen vanuit Museumhaven Spakenburg.

Er stond een mooie bries, maar het zonnetje liet het toch wat afweten.De politieke delegatie aan boord van de BU65 was hevig geïnteresseerd in al het wel en wee rond de SBMS, haar missie en doelstellingen. Ook andere Spakenburgse hoogtepunten en bijzonderheden passeerden de revue, waarover ze enthousiast raakten. Ze meldden dat ze vast en zeker snel terug zouden komen. Er werd aan boord een glaasje korenwijn geschonken, waarna rondgegaan werd met de eerste verse nieuwe haringen geserveerd met een uitje en zuur. Smullen dus!

De botters en de haven, een onmisbaar beeld voor ons mooie dorp. Toch is het behouden van deze unieke culturele erfgoederen niet vanzelfsprekend. In de komende weken maak je kennis met mensen die betrokken zijn in de samenleving van Bunschoten Spakenburg. Ze hebben een hart voor de Museumhaven en haar botters. Vanuit dat hart zijn zij ook ambassadeur geworden van de Stichting Behoud Museumhaven Spakenburg. Zij vertellen je meer over hun persoonlijke kijk op en ervaring met de haven en de botters.   

In deze vierde editie spreken wij predikant Gertjan van Harten.
Hoe kijkt hij - als iemand die geen geboren Spakenburger is - naar het unieke erfgoed van de Museumhaven en de botters.
En zijn er raakvlakken tussen het geloofsleven en de historie rondom de botters? 

De botters en de Museumhaven, een onmisbaar beeld voor ons mooie dorp. Toch is het behouden van dit unieke culturele erfgoed niet vanzelfsprekend. In de komende weken maak je kennis met mensen die betrokken zijn in de samenleving van Bunschoten Spakenburg en een hart hebben voor de Museumhaven en haar botters. Vanuit dat hart zijn zij ook ambassadeur geworden van de Stichting Behoud Museumhaven Spakenburg. Zij vertellen je meer over hun persoonlijke kijk op en ervaring met de botters en de haven.

In deze derde editie neemt AnneGreet Koster je mee met haar visie op de botters en de haven en het belang daarvan voor de horeca en de middenstand.
Annegreet is bedrijfsleider en sommelier bij De Mandemaaker. Ze is daarmee, door de ligging van het restaurant, direct verbonden aan de haven en de botters.

Samen met Jannie van der Heijden kwam André van Duijn de Museumhaven Spakenburg binnenvaren voor opnamen van het nieuwe tv programma 'Denkend aan Holland'.
Tijdens hun bezoekje aan de Markt Spakenburg kochten ze uiteraard lekkers bij de kraam van het Stoepje. De verse vis kwam van Visspecialist De Oude Haven.
En daarna stapte de altijd vrolijke André even aan boord bij de bezige bijen van de SBMS op de botter HK10.
André ging natuurlijk graag op de foto met de bottervrijwilligers Joep van Bruggen, Jaap Blokhuis en Piet van Middelaar.


Wat een leuke enthousiaste groep weer!

Donderdagavond 16 mei was er weer cursusavond voor de nieuwe SBMS bottervrijwilligers 2019 in de Rode Loods bij Scheepstimmerwerf Nieuwboer.
Geboeid luisterden de tien nieuwelingen naar de geschiedenisverhalen van en over Spakenburg.
Aansluitend werden relevante informatieve films vertoond, onder meer over het visserijverleden van Spakenburg en de bouw van een botter.
Daarna was het prachtige scheepsmodel van een botter (gemaakt door Jan Manifarges) aan de beurt.
Er werd wat inleidende info en iets over de oorsprong van de botter verteld.
De cursisten reageerden meteen enthousiast en stelden honderd-en-een vragen.
Maar de uitgebreide les over de onderdelen van de botter volgt later nog voor deze super geïnteresserde groep.